Rozdział 4

Nauka o złu

Ponerologia

Mieszkając w USA miałem szczęście poznać Andrzeja Łobaczewskiego, który jako psycholog-klinicysta ukuł zaczerpnięty z greki termin Ponerologia.

Terminem tym określił wyniki swoich i nie tylko swoich wielo- letnich badań, stanowiących swego rodzaju uzupełnienie etyki, ale w ujęciu niejako psychiatrycznym. Niestety, nie zawsze miał możliwość „przebicia się” ze swoją wiedzą i większość jego prac, o ile wiem, nie była opublikowana.

Bliższy kontakt z Andrzejem Łobaczewskim skłonił mnie do zapoznania się także z innymi materiałami o podobnej problema- tyce, przemyconymi z byłego Związku Sowieckiego i z Węgier. Po- nieważ w tamtym czasie (był to rok 1984-ty) udzieliłem kilku wy- wiadów związanych z wydaniem mojej książki Psychiczne źródła komunizmu - postanowiłem dodatkowo przeznaczyć jeden wy- wiad radiowy temu właśnie tematowi. Zawarte w nim wypowiedzi były poprzednio sformułowane wspólnie z Andrzejem Łobaczews- kim, który w owym czasie nie ujawniał swego autorstwa (miał obawy przed działaniem PRL-owskich służb specjalnych). Cho- ciaż było to dość dawno - przypuszczam, że temat nie jest jeszcze dostatecznie spopularyzowany. Przytaczam więc ten wywiad, przeprowadzony przez Andrzeja Holika, dziennikarza radia Głos Ameryki:

Andrzej Holik: Mówił Pan kiedyś o wpływie osób dotknię- tych pewnymi anomaliami psychicznymi na rozwój stosun- ków społecznych. Także jeden z rozdziałów Pana książki ma tytuł „Społeczne struktury zła”. Czy zechciałby Pan powie- dzieć o tym coś więcej?

Marian Wasilewski: Cieszę się, że Pan o to właśnie pyta, cho- ciaż temat częściowo wykracza poza treść opublikowanej pracy. Z niektórymi wynikami badań psychologicznych zetknąłem sie już po jej napisaniu i dlatego chętnie o nich tu powiem. Wymagają jednak pewnej wypowiedzi przygotowawczej, bez której trudno u- chwycić istotę sprawy.

Przede wszystkim chciałbym nawiązać do tzw. filtrów społecz- nych, stanowiących barierę ograniczającą świadomość normal- nych, psychicznie zdrowych ludzi. Wiadomo, że jednym z tych fil- trów jest język. Z pełnienia przez język takiej właśnie roli pocho- dzi wieloznaczność, a właściwie

Pages: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83