Rozdział 5

Meandry

Meandry świadomości

Jak to jest ze świadomością i z cierpieniem? Gdy mówimy o świadomości nasuwa się obraz drabiny w której kardynalne szcz- eble są związane z kolejnymi stadiami rozwoju życia. Ostatnio owe kardynalne szczeble czasem nazywa się gęstościami świado- mości. Materia nieożywiona nie ma zagęszczenia, świadomość ma w niej stan „elementarny”. Najniższy, pierwszy stopień zagę- szczenia mają rośliny. Wyższe stopnie mają odpowiednio zwie- rzęta i ludzie. Mówi się, że w tym stuleciu część gatunku ludz- kiego ma przejść do czwartej gęstości.

Wspominam tylko o tych szczeblach drabiny, które są lub mogą być w zasięgu ludzkiego postrzegania. Chyba drabina owa rozciąga się w dół i w górę, ale nie zawsze musi dotyczyć tego co potocznie nazywamy życiem. Między kardynalnymi szczeblami (gęstościami) istnieją szczeble pośrednie. Obowiązuje przy tym ogólna reguła, że postrzega się tylko to, co znajduje się lub dzieje się na szczeblu własnym i na szczeblach niższych. Zjawiska zachodzące na szczeblach wyższych, jeśli w ogóle postrzega się je, są redukowane do pojęć właściwych dla własnego szczebla.

Weźmy jako przykład psa i jego pana. Pies rozumie swego pa- na gdy chodzi o pożywienie, polowanie lub może nawet zabawę w chowanego. Natomiast nie pojmuje jak można spokojnie czytać książkę lub słuchać muzyki gdy tuż obok przebiega zając.

Może to nie jest najlepszy przykład, dlatego zwróćmy uwagę na szczeble pośrednie. Złodziej uważa altruistę za głupca, szcze- gólnie gdy ma on okazję do kradzieży, ale nie kradnie. Chyba, że złodziej podejrzewa go o tak zręcznie dokonywaną kradzież, że sprawca nigdy nie daje się na niej przyłapać. Wtedy może nawet nabrać dlań respektu.

Otóż pokonywanie tych pośrednich szczebli wymaga wiele czasu i trudnych doświadczeń, a także cierpień. Przykładowy zło- dziej może doznać wtajemniczenia, „awansu” na wyższy szczebel, gdy na przykład ów altruista bezinteresownie wybawi go z cięż- kiego nieszczęścia i trwogi. Myślę, że ten aspekt rozwoju świado- mości (ściślej mówiąc - rozwoju samoświadomości, gdyż właś- ciwie rozwojowi podlega materialna forma z którą świado- mość utożsamia się) rzuca światło na rolę cierpienia w ogóle.

Pages: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83